Feall ar theaghlaigh Gaelacha!

Se litir ó Fheargail Uí Chuilinn éisithe inniu. Scéal tubaisteach do thodhchaí an teanga agus do thacaíochtaí tuismitheoirí le Gaeilge.

A Chara Dhíl,

Is le croí trom a scríobhaim an litir seo chugat. De bharr próiséis cuíchóiriú na heagrais Gaeilge atá faoi stiúir ag Foras na Gaeilge, tá deireadh ag teacht le maoiniú do Chomhluadar Teo. ar an 30 Meitheamh 2014.

Rinne foireann agus coiste stiúrtha Comhluadar tréan-iarracht seirbísí tacaíochta na heagraíochta a chosaint agus a chaomhnú faoin múnla nua ach, tá an cuma ar an scéal nár éirigh linn é sin a bhaint amach. Níor glac Foras na Gaeilge lenár moltaí seirbhísí tacaíochta do theaghlaigh atá ag tógáil clainne le Gaeilge a chosaint agus saineolais agus taithí Comhluadar a chaomhnú.

Dá bhrí sin cuirfear an fhoireann reatha ar iomarcaíocht ag deireadh na míosa agus ní leanfar le tacaíocht ghairmiúil a chur ar fáil ón oifig. É sin ráite, seo leanas roinnt sonraí gur gá duit bheith ar an eolas fúthú:

• Tá sé beartaithe go leanfar le struchtúir Comhluadar, faoi stiúir deonach an Choiste Stiúrtha.
• Beidh an Coiste ag lorg foinsí eile airgeadú ionas gur féidir leo leanúint ar aghaidh ag cur imeachtaí ar fáil do na baill.
• Beidh an bunachar sonraí, le do shonraí teagmhála, srl., fós faoi chúram Comhluadar agus ní scaipfear/díolfar ar aghaidh do shonraí. Leanfar rialacháin Acht um Chosaint Sonraí.
• Leanfar le hárachas Comhluadar go dtí 2 Deireadh Fómhair 2014. Beidh tuilleadh eolais faoi seo ar ball.
• Níl sé d’achmhainn ag Comhluadar íoc as cíos na grúpaí tuistí agus leanaí faoi láthair. Déan teagmháil linn má tá ceist agat faoi seo.
• Beidh Saoire Gaeltachta Comhluadar (9-16 Lúnasa) ag dul ar aghaidh faoi stiúir foireann Ghlór na nGael toisc easpa foirne Comhluadar. Déan teagmháil le Nóra Welby ag nora@glornangael.ie más spéis leat freastal.
• Má tá ceist ar bith agat ar an gCoiste déan teagmháil le: comhluadar@gmail.com
• Ní bheidh uimhir fón ag an eagraíocht ón 30 Meitheamh 2014. Cuirfear ar an eolas thú má ta athrú ar an scéal seo.

Tá an-díomá orainn uilig i gComhluadar go bhuil rudaí tagtha chuig an staid seo agus nach dtuigeann Foras Na Gaeilge an dlúth-nasc atá ag an t-aistriú teanga ó ghlúin go glúin le todhcaí an Ghaeilge. Léirigh do míshástacht tríd litir a scríobh chuig: dinny.mcginley@oireachtas.ie nó/agus private.office@dcalni.gov.uk ag lorg maoiniú láithreach ionas go leanfar le seirbhsí riachtanach Comhluadar Teo.

Guím gach rath ort féin agus ar do theaghlach. Is sibhse fíor-thodhcaí na Gaeilge.

Le gach dea-mhéin,
___________________________________
Feargal Ó Cuilinn,
Stiúrthóir
Comhluadar Teo

An scoilt!

Fuarthas an ráiteas seo ó Chonradh na Gaeilge mar ríomh-phoist an lá faoi dheireadh! Cád é do thuairim?

Cinneadh Chonradh na Gaeilge Éirí As Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge Mar eolas do bhallraíocht an Chonartha, ghlac Coiste Gnó Chonradh na Gaeilge leis an rún seo a leanas d’aon ghuth ar 7 Meán Fómhair 2013: Ós rud é gur scátheagraíocht é Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge is é seasamh Chonradh na Gaeilge nár chóir do Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge dul in iomaíocht le balleagraíocht i bpróiseas maoinithe nua Fhoras na Gaeilge a fógraíodh le déanaí. Sa chás go ndéanfaidh an Chomhdháil cinneadh dul in iomaíocht le ballraíocht cuirfear deireadh le ballraíocht an Chonartha sa scátheagraíocht. Creideann Conradh na Gaeilge go láidir nach é an ról atá ag scátheagraíocht dul in iomaíocht le balleagraíocht má tá sé ar chumas na heagraíochta sin an obair a dhéanamh - ní hamháin mar gheall gurbh é sin atá luaite i mBunreacht na Comhdhála, ach ar bhonn prionsabail chomh maith. Glacadh le rún ag cruinniú de Bhord Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge ar 18 Samhain 2013 a dheimhníonn go bhfuil an Chomhdháil ag dul in iomaíocht le balleagraíocht i bpróiseas maoinithe nua Fhoras na Gaeilge. Tháinig ballraíocht Chonradh na Gaeilge i gComhdháil Náisiúnta na Gaeilge chun deiridh, mar sin, i ndiaidh an toradh sin a chur in iúl don Bhord.

Nuair a chuala mé faoin scoilt nó easaontas seo ar an raidío dhá oíche ó shin níor thuig mé é, agus i ndairíre ní thuigim anois é. Go dtí seo ní fhaca mé aon ráiteas a léiríonn taobh na Comhdhála den scéal seo.

I ndairíre chuirim-se féin an-chuid den mhilleáin ar an Rialtas agus ar Fhoras na Gaeilge go dtárla an scoilt seo. Cabhróidh sé go mór leis an dearcadh atá á léiriú ag an Rialtas i leith na gluaiseachta, na teanga agus ar ndóigh i leith Phobal na Ghaeltachta. Mar a dúirt an Coimisinéir Teanga le déanaí faoi pholasaithe Rialtais ó 1928 ar aghaidh, "Soiniciúlacht, cur i gcéill agus an mhéar fhada ..... is deacair brí ar bith eile a bhaint as!" Sílim fhéin go gcabhraíonn an easaontas atá léirithe i gcinneadh an Chonradh leis an soiniciúlacht seo.

Tá an ceart ar ndóigh ag an gConradh ag rá nach ceart don Comhdháil dul in iomaíocht le baill na Comhdhála, Ach sa chóras atá leagadh síos ag Foras na Gaeilge feictear dom nach féidir leis an gComhdháil ach dul "cap in hand" mar aon leis an gConradh agus na baill eile lena chuid den phota fíor-bheag atá tugtha ag an Rialtas do Fhoras na Gaeilge a fháil. "Divide et impera," mar a déarfadh Caesar na Róimhe!

Tá obair tabhachtach á dhéanamh ag an gConradh agus ag an gComhdháil don teanga. Ní h-aon chabhrú le dul chun chinn na Gaeilge é an scoilt seo. 

In ainm na glúinte atá tár éis a chuid a caitheamh ar son na teanga agus iad siúd atá le teacht bígí ag caint  agus ag cabhrú le chéile!

Seasamís le chéile!

Ceacht do ghluaiseacht na Gaeilge ón mairgaíocht nua?

"...Ní mór dúinn cuile rud inár ngluaiseacht, ár mbunchuspóir, ár structúr, ár mbealach le cinneadh a dhéanamh, a athrú ó bun go barr..."

Is minic a caithtear anuas ar ghluaiseacht na Gaeilge. Táid ró-choimeadach, táid scaoilte ón nGaeltacht, ón "ghnáth-duine" agus eile.

An réabhlóid deireannach

An amhlaidh go bhfuil athrú thár chinn tagtha ar phobal na tíre, an sochaí. An bhfuil gluaiseacht na Gaeilge ag rith sa rás céanna? An dtuigeann muid go bhfuil athrú tagtha, nach beag, i meon na daoine. Tá a deireann ag an-chuid daoine atá ag déanamh staidéar ar margaíocht. Tá mé ag ceapadh gur féidir le h-earnáil na gluaiseachta foghlaim ón earnáil seo na marcaíochta.

Léigh mé leabhair ag duine de na "fáithe" seo Seth Godin roinnt bhliain ó shin agus scríobh mé faoin i mblag i mBéarla timpeall trí bhliain ó shin. I rith na seachtaine seo caite bhí cruinniú mór ag dream Hubspot (Béarla), a d'oscail a oifig Eorpach in Éirinn le déanaí, i mBoston. Bhí thart ar 5000 i láthair agus níos mó ná míle eile á leanúint ar twitter (Béarla don chuid is mó!).

Scríobh cara liom, Jon DiPietro, píosa ar a bhlág faoi (Béarla) agus is fiú é a léamh chun miniú a thabhairt ar an bparaidím nua seo, "marcaíocht isteach!" Chuireann sé nuacht litir gearr amach gach seachtain ag miniú cad tá ag tárlúint agus na haithruithe atá ag teacht ar chúrsaí margaíochta le seirbhís a thabhairt don sochaí leis an dearcadh nua seo. Tá an coinceap nua seo níos saoire ná na sean bealaí (fógraíocht, ag ceannach liostaí ainmneacha, 7rl) agus ag tabhairt ábhair luachmhara a mhealann daoine chugat. Cé go bhfuil sé níos saoire tá níos mó oibre le déanamh, ach obair difriúil ar fad. Mar a dúirt duine i leabhair Ghodin: "...Ní mór dúinn cuile rud inár ngluaiseacht, ár mbunchuspóir, ár structúr, ár mbealach le cinneadh a dhéanamh, a athrú ó bun go barr..."

Ait go leor tá an cinneadh a rinne Foras na Gaeilge faoi Ghaelscéal bunaithe i bpáirt ar an smaoineamh seo ach go ndearnadh go h-aimitéarach é. Déarfainn go raibh sé bunaithe ar míthuiscint, nó, níos measa fós, leath thuiscint, ar an dteoiric seo. Bhíodar cosúil le George Bush ag dul isteach go dtí an Iarác. Nuair a bhí an gníomh déanta ní raibh tuairim aige cad a bhí le déanamh ansin!

Tá réabhlóid ag tarlúint i measc an cine daona, reabhlóid níos cuimsithí ná aireagán an chlóphreasa, agus muna dtuitear sin tá deireadh linn?

An tUltach: "Fearg, suaitheadh intinne agus díoma.."

Is mar seo a chéad chualamar inné (29 Meitheamh) faoi nuacht an gníomh, nó easpa gníomh seo ó Fhoras na Gaeilge. Níos déanaí sa lá bhí sceal níos doimhne ag "An Tuairisceoir" faoin scéal - "Deireadh le maoiniú an tUltach." Is cosúil nach bhfaigheann An tUltach ach £16,000 sa bhliain mar sin is cosúil nach bhfuil mórán le sabháil trén dtarraingt siar seo!

Mar a deireann duine ar facebook aréir: "Mura bhfuil sé de dhualgas ar an Fhoras tacaíocht thabhairt do leithéidí "An tUltach", rud a dhéanann freastal maith ar lucht na Gaeilge, ní thuigim cad iad na dualgaisí atá orthu go díreach."

Ceist mhaith!

Pleanáil teanga?

Tá se deacair a creidiúnt go bhfuil an Foras, nó na Rialtais atá taobh thiar de dairíre faoin dteanga nó faoi pobal na Gaeilge. Ó tháinig FG/LO i gcumhacht is deacair a fheiscint cén maitheas, nó cén spéis atá acu sa teanga. Mar a dúirt an Coimisinéir Teanga - post atá siad le h-íosgrádú - "...i státchóras na tíre, agus ar scáth aon choiscéim a tugadh chun tosaigh, ba chosúil go raibh péire á dtabhairt ar gcúl...” (Tuairisc Márta 2013). Dúirt sé ag an gcéad cruinniú idirnáisiúnta de Choimisinéirí Teanga i mí Bealtaine. Sé an teachtaireacht láidir atá a fháil ag pobal na Gaeilge ón státchóras ná: "Labhraigí Gaeilge le chéile ach nár labhair linne í!"

Tá píosa scríofa ag Réamonn Ó Ciaráin, Cathaoirleach An tUltach a míoníonn an scéal, stair agus tabhacht na h-irise agus a chuid mothúcháin féin faoi:

Bunaíodh an tUltach sa bhliain 1924 agus tá sí ar an Iris Ghaeilge is sine atá á foilsiú go fóill. An bhliain seo chugainn beidh an Iris ag ceiliúradh 90 bliain ar an fhód. Tá síntiúsóirí ag An tUltach in achan chontae in Éirinn agus go leor thar lear fosta. Bhí ardmholadh ag An Dr. Regina Uí Chollatáin ina tuairisc ‘Tuarascáil ar straitéis úr maidir le Foras na Gaeilge i leith earnáil na meán Gaeilge clóite agus ar líne - Athláithriú agus athshealbhú teanga’, a choimisiúnaigh Foras na Gaeilge, don tUltach, Mionghearrthóir an Fhorais? ‘Tá An tUltach ag cothú phobal na Gaeilge agus scríbhneoirí ó bhí 1924 ann., Ta sí ar an iris Ghaeilge is faide ar an saol gan bhriseadh. [sic] Tugadh ardán, do na scribhneoirí móra Ultacha ann thar na blianta – Seosamh Mac Grianna, 'Máire' agus Niall Ó Dónaill ina measc. Foilsítear ábhar le scribhneoirí ár linne, féin sa lá atá inniu ann – Gréagóir Ó Dúill, Cathal Ó Searcaigh, Gearóid Mac Lochlainn agus mórán eile. Cuirtear ábhar ar fáil d’fhoghlaimeoirí agus, scoileanna, bíonn agallaimh ann le daoine atá i mbéal an phobail agus pléitear, ceisteanna móra an lae.’, ‘Seirbhís fhiúntach á soláthar ar phobal ar leith agus ag éirí go maith leis an iris freastal ar chanúintí an tuaiscirt agus an iarthuaiscirt sa chomhthéacs sin agus i gcomhthéacs an eagrais, Comhaltas Uladh’., ‘Tá an fóram seo éifeachtach agus tarraingteach. Ta claonadh Ultach ar dhearadh agusar ábhar na hirise féin agus cloítear leis an gcur chuige seo a thugann tús áite dophobal ar leith. De thoisc fadsaoil na hirise fosta feileann an chruth ina bhfuil sí faoi, láthair don phobal úd ach tugann an blag ardán eile agus stádas eile dá réir don iris. Tásaibhreas agus luach ar leith leis an iris seo sa dóigh go bhfuil gné an chanúnachais agbaint léi. Gné eisceachtúil de na meáin Ghaeilge chlóite agus ar líne í seo nach bhfuil á saothrú ag an leibhéal céanna i bhfóraim eile iriseoireachta atá maoinithe ag Foras na Gaeilge’., ‘Tá caighdeán ard gairmiúlachta le feiceáil ar an iris seo agus is léir go bhfuil polasaí agus straitéis ar leith eagarthóireachta agus bainistíochta a leanúint ag an bhfoireann atá ina bhun’., Éiríonn leis an iris seo ábhar fiúntach, spreagúil, spéisiúil a sholáthar don, spriocphobal a bhfuil sí ag freastal air ach tá an spriocphobal aitheanta in ábhar na hirise. Tá gné chaomhnú an chultúir Ultaigh le braistint go láidir ar ábhar agus ar dhearadh na hirise ach cuireann sé seo leis an iris seo seachas a mhalairt, mar is léir go bhfuiltear ag cloí le polasaí ar leith eagarthóireachta., &, ‘Tá maoiniú eile a chur ar fáil don iris seo o Chomhairle na n-Ealaíon i dTuaisceart Éireann agus tá 3.95% de mhaoiniú na meán clóite agus ar líne d’Fhoras na Gaeilge a chaitheamh air seo. Is fiú an táirge atá a sholáthar do phobal na Gaeilge an caiteachas seo’., Fearg, suaitheadh intinne agus díoma orm leis an scéal nach mbeidh maoiniú ar fáil! Cad chuige nach bhfuil An tUltach luaite GO FÓILL ag Foras na Gaeilge sa phlean nua maoinithe. Tá míniú de dhíth. Tá 90 bliana d'oidhreacht shaibhir taobh thiar dínn. Bheinn go mór faoi chomaoin agat ach cibé tionchar atá agat a Ghaeil mhaithe a úsáid leis an scéal seo a chur ina cheart.

Litir chuig an Fhoras...

Is cuimhin liom nuair a bhí mise ag iarraidh Gaeilge a fhoghlaim (agus tá mé fós á fhoghlaim) cé chomh cabhrach is a bhí sé nuachtán Gaeilge a léamh gach seachtain - Inniú a bhí ann ag an am sin! Anois tá an nuachtán Gaelscéal le dhúnadh agus tá aiciní ar líne le siniú ag iarraidh ar na Rialtais teacht i gcabhair orainn! Ach is féidir leatsa litir a chuir chuig Foras na Gaeilge le do dhearcadh a chuir i n-iúl. Seo litir amháin a cuireadh chuchu le déanaí (Bhí sé ar facebook)

A chara 

Tuigim go bhfuil deireadh ag teacht do mhaoiniú Ghaelscéal, agus is mór an trua sin. Rugadh agus tógadh mé féin in iarthar Bhéal Feirste agus cha raibh seans ar bith agam an Ghaeilge a fhoghlaim sa scoil. Bhí sé deacair an teanga a fhoghlaim agus mise i mo dhuine fásta, deacair agus costasach. Ba é Gaelscéal foinse mhaith shuimiúil den teanga agus is mór an stór focal a d’fhoghlaim mé agus an spreagamh a fuair mé agus mise i mbun léitheoireachta an nuachtáin sin. Cé go gceannaím an leagan páipéir anois is aríst, is ar líne a bhím ag léamh Ghaelscéal ach go háirithe – beagnach gach lá! Má chuirtear deireadh le Gaelscéal, níl a fhios agam cá háit a bhfaighidh mé ais amhlaidh leis ar chor ar bith.

Molaim daoibh mar sin, gan deireadh a chur leis an ais iontach seo.

Is mise, le meas

Meas tú cad déarfaidh an Foras mar fhreagra ar an litir seo?

Aisiompú á lorg....

Sinigh an aiciní

"....tá pleananna á gcúr le chéile ag Foras na Gaeilge!"

Go déanach tráthnóna inné bhí teachtaireacht ar an gcóras giolcaireachta, twitter,  le nasc chuig blag Scott de Buitléir, go raibh litir faighte ag bainistíocht an nuachtáin Gaelscéal, ó Fhóras na Gaeilge go rabhadar chun an maoiniú a stopadh.

Dár le Foras na Gaeltachta “go bhfuil treochtaí phobal léitheoireachta na Gaeilge ag imeacht go suntasach ó fhormaid na meáin clóite agus tá pleananna á gcur le chéile ag Foras na Gaeilge le freastal a dhéanamh ar na riachtanais seo.” 

Ait go leor bhí an argóint céanna á dhéanamh ag lucht "Lá Nua" timpeall cúig nó sé bliain ó shin. D'fhéach an dearcadh sin mar rud nua agus réabhlóideach i súile caomhach lucht Fhorais na Gaeilge ag an am. Anois tá siad ag teacht mar cineál Oisín i ndiaidh na Féinne. Ach in ionad a bheith á dhéanamh go proifisiúnta dúnann siad an rud atá acu nuair nach bhfuil aon rud acu le chuir ina áit mar "tá pleananna á gcur le chéile" acu.  Gan aon amhras mar a dúirt duine ar an Raidío aréir tá raon an amaitéarachas ar an gcinneadh.

Tá sé spéisiúil gur fógraíodh an cinneadh seo dhá lá ó fhoilsigh Gaelscéal scéal eisiach faoi imeaglú atá á imirt ar bhaill Guth na Gaeltachta i dTír Chonaill. Ach bíodh sin mar atá.

Chualathas faoin gcinneadh i nGaillimh agus cruinniú faoi pholasaí (nó easpa pholasaí?) an Rialtais i leith na Gaeilge. Deireadh éifeachtach le COGG agus athsealbhú ar an Straitéis 30 Bliain a bhí á bplé agus léiríodh an-chuid fearg, imní agus díomá i leith easpa díograise an Stáit faoi rud ar bith a bhain leis an Gaeilge nó leis an nGaeltacht.

Is buille fealltach tubaisteach d'aon teanga nuachtán sa teanga sin a dhúnadh.

Sa chás seo tá feall breise i gceist mar go bhfuil deireadh aontaobhach á chur ag Foras na Gaeilge leis an gconradh le Gaelscéal, roimh dheireadh oifigiúil thréimhse an chonartha, sin deireadh 2013.

Is cosúil nach bhfuil plean cinnte ag Foras na Gaeilge cad a dtiocfaidh in áít Gaelscéal agus, mar sin, tá gach seams nach mbeidh a leithéid in áít laistigh de bhliain nó dhó.

Más seirbhís nuachta ar líne atá i gceist, ba cheart an deis a thabhairt do Ghaelscéal an seirbhís seo a chur ar fáil go deireadh 2013 agus comórtas phoiblí a ullmhú san idirlín le nach mbeadh son bhriseadh ann ar an solathar do phobal na Gaeilge.

Tá achainí á eagrú ag Concubhar Ó Liatháin, iar eagarthóir Lá, iriseoir ilghníomhach agus blagaire (féach ar a bhlag inniú: "Cinneadh Fhoras na Gaeilge deireadh a chur le Gaelscéal – ceisteanna gan freagraí"), le chuir ós comhair na húdaráis a cheap bhaill Fhoras na Gaeilge, Rialtais na hÉireann agus na Breataine. Is fiú go mór é a shiniú.

---

An scéal i Nuacht24: Deireadh le Gaelscéal (1/2/2013 agus níos deanaí Freagra ar phreas-ráiteas Fhoras na Gaeilge i leith Ghaelscéal (2/2/2012) Preas ráiteas an Fhorais faoi chonradh Ghaelscéal (4/2/2013) Cad faoi Foras na Gaeilge a ghearradh siar go dtí an gas? (Gearóid Ó Cairealláin Nuacht 24 25/2/2013) Feallscéal Gaelsceál: an bhfuil stráitéis ag an bhForas? ag blag Aonghus Ó hAlmhain (3/2/2012)

---

Féach ar na blaganna seo as Béarla chomh maith! The Dictatorship of Fear (The Hidden Ireland, 31/1/2013)< The End of Gaelscéal (An Sionnach Fionn, 2/2/2013) The Erosion Of Irish-Language Journalism (An Sionnach Fionn4/2/2013)

"Ní thosaíonn páirtnéireacht go maith le cos ar bolg!" Tuíteálaí

"Níl an taithí ag an bhForas a bheith ag obair ag leibheal an phobail!" Duine ón úrlóir. 
"Sin an fáth a bhfuilimid anseo - tá muid ag eisteacht. B'fhearr linn a bheith mar pháirtneirí" - Eamonn Ó hArgáin, Foras na Gaeilge!

Tá tréimhse chomhairliúcháin phoiblí bhreise don "tSamhail Nua Mhaoinithe" (SNM)  ar siúl ag Foras na Gaeilge. Bhí cruinniú in Ostáin i nGaillimh aréir (12 Már 2012). Bhí thart ar 50 i láthair. Bhí tuíteálaí díograsach Ghaelscéal i láthair ag craobhscaoileadh a raibh ag tárlúint ann. (Má tá tú ar twitter is fiú Gaelscéal a leanúint!) Seo hiad a chuid ghiolcaireachtaí mar a chuaigh an cruinniú ar aghaidh. Ní tuairisc iomlán ar an gcruinniú atá anseo ach amháin mar a feictear don duine seo agus a bhí seans agus am aige iad a chuir i dteachtaireacht 140 carachtair.

Bainfidh muid úsáid as an hashtag seo #forassnm

Bhí roinnt ag tuíteáil nach raibh ag an gcruinniú go bhfios dúinn agus seo cuid acu!
@igaeilge:
an bhfuil sé in am le h-aghaidh athbhreithniú ar ról, cur chuige agus éifeacht an Fhorais 12 bliain ó bunaíodh é?
an mbeadh Éamon Ó hArgáin agus a chomhleacaithe I bhForas na G sásta obair iad féin de réir scéimeanna 3 bliana?
cad é an comhréir idir an méid a chaitheann Foras ar an bpobal agus ar an bhForas féin?
56 ag obair ag Foras ach iad fós ag fostú comhlacht caidrimh poiblí ar nós Stillwater chun pr a dhéanamh? Cén chostas? (Stillwater an comhlucht lena mbaineann Cillian Fennel a bhí mar cathaoirleach ar an gcruinniú. Eag)
65 fostaí atá cead aithne don bhForas ó fadó? Vuil an líon sin fós ag teastáil? Scéimeanna 3 bl chun obair an Fhorais a dhéanamh?
scéimeanna 3 bliana, le gach fostaí ar chonradh 3 Bl.?

@raymondkieran
an féidir le Foras oiread agus saineolaí amháin a rolláil amach le tacú leis an tSamhail Nua ghearrMhaoinithe seo -
Ní thosaíonn páirtnéireacht go maith le cos ar bolg

Cathaoirleach ag míniú chlúra an snm

Eamonn Ó hArgáin ón Fhoras ag caint leis an dream i láthair

45 I láthair daoine óga san aireamh

"tá muid ag eisteacht" : Eamonn Ó hArgáin

Beidh an próiséas ag críochnú 2 Aibreán

"maoiniú Fnag ag laghdú", "ag iarraidh níos lú a chaitheamh ar eagraíochta, níos mó ar an phobal"

"níl na tuarastail atá a íoc ag eagraíochtaí eagsúla - níl siad cothrom"

FnaG "ag iarraidh níos mó daoine a fhostú go háitiúil"

FnaG - scéimeanna trí bliana atá i gceist

Eamonn ÓhArgáin ag míniú an choras bunaithe ar scéimeanna atá molta ag an Fhoras

FnaG ag iarraidh fáil amach "cad atá cearr leis an samhail"

"nó cad atá ceart"

am na gceist - Kevin de Barra chun tosaigh - "cur i láthair an Fhorais 'mí-chruinn'"

"an ndearnadh aon taighde aon ar na heagraíochtaí bunaithe maidir le dúbáil" - Kevin de Barra ó Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge

"cá mhéad airgead a tugadh ar ais don roinn anuaraidh" - de Barra

De Barra ag caint go húdarasach agus go paiseanta

Cillian Fennell - "ní fiú dul siar, tá muid san áit ina bhfuil muid, ní hé sin an fath atá muid anseo anocht"

Splanc curtha leis an chruinniú anois - "seafóideach" a deir Peadar Mac Fhlannchadha leis an Chathaoirleach

theip ar an teic - ach muid ar ais

d'éirigh rudaí an téasaí - ach socraithe anois

"Cá bhfuil an dúbáil seo" - Domhnall Ó Loingsigh ó Chontae an Chláir

bhí go leor ceisteanna ann faoin na pleanáilithe teanga 'neamhspleach' atá i láthair - cén chaoi a fuair siad an conradh?

bhí sé fograithe a deir an Foras

Cillian Fennell ag freagairt na gceisteanna

"Níl an taithí ag an bhForas a bheith ag obair ag leibheal an phobail"

"Sin an fáth a bhfuilimid anseo - tá muid ag eisteacht"

"B'fhearr linn a bheith mar pháirtneirí" - Eamonn Ó hArgáin

"páirtnéireacht, ní i gceannas"

"Bhí na heagraíochtaí ag deanamh an obair go deonach sular bunaíodh Foras na Gaeilge nó Bord na Gaeilge"
"Ní féidir le FnaG leanúint ar aghaidh ag maoiniú 19 eagraíocht - níl an t-airgead ann" - Eamonn Ó hArgáin

"amharcann FnaG ar na hiarratais a thagann isteach óna heagraíochta - sin an áit chun dúbáil a aimsiú" Eoghan Mac Cormaic

"Ba chóir go mbeadh leibheal áirithe bunmhaoinithe ann" : Mac Cormaic

"Níl na heagraíochtaí ar bhealach ar bith ag iarraidh an status quo a choinneáil" - Kevin de Barra

"tá seo pléite cheanna" - de Barra

"ach dúirt FnaG nach bhfuair siad aighneachtaí" - de Barra

"níl tuiscint dá laghad ag FnaG ar obair na n-eagraíochtaí" - de Barra

go leor láimhe in airde anois

ESG - scanrtrúil go síleann daoine gur féidir le dream amháin plé leis an eagsúlacht sa chóras oideachais
pointe á thógáil faoi thógáil páistí - an bhfuil aon ag tabhairt aire dhomsa ag tógáil páistí sa Ghaeltacht?

"fág aghainne an rud atá aghainne" - cainteoir Chonamara

Fearghual Mac Thréinfhir ó Choláiste na bhFiann - caithfidh leanúnachas a bheith ann - ní leor 3 bhliain

"Tá daoine dilis d'eagrais" : Mac Thréinfhir

Donncha Ó hÉallaithe - "tá go leor bearnaí ann - tá go leor rudaí ann arbh fhéidir a dhéanamh"

"D'éirigh leis na Breatnaigh ceol nua-aimseartha - ach níor spreag na heagraíochtaí é" : Ó hÉallaithe

Donncha den tuairim gurbh fhéidir le coras bunaithe ar scéimeanna maitheas a dhéanamh

Donncha den tuairim gurbh fhéidir le coras bunaithe ar scéimeanna maitheas a dhéanamh

Sampla 'Pléaraca' á lua ag Donncha Ó hÉallaithe

"Dá mbeinnse ag bráth air eagraíocht Ghaeilge le mo mhorgáiste a íoc, bheinn buartha" : DÓhÉ
"ach tá sé ro-righinn, ba cheart go mbeadh solúbacht ann" : DÓhÉ

"cuid den samhlaíocht a bhí ann imithe" "airgead á fháil ro-éasca" DÓhÉ

"Chuirfinn deireadh le FnaG - mar thús" – DÓhÉ

"ba cheart do na heagraíocht suí síos le chéile agus úsáid níos fearr as an airgead atá ar fáil" DÓhÉ

Traic Ó Braonáin - tá ceol nua-aimseartha ann!!

"Níl an Foras ag iarraidh fáil réidh le heagraíocht ar bith" - ÉÓhA

moladh ó Pheadar Mac Fhlannchadha - tóg an SNM ón tabla.

"Molaim do Fhoras pleann straitiseach a chur le chéile" – PmacF

Liam Ó Maoladha ag caint - ag cur in iúl nach raibh rudaí chomh dearfach - ní raibh rudaí ar bith chomh maith

"níl an rud bríste" LÓM
"Céard a mhólfá féin" – CF

jóc maith faoi Aengus Ó Snodaigh

"ní léir dúinn an raibh aon tionchar ag ár n-aighneachtaí" LÓM

"Bhí na heagraíochtaí sásta dul isteach i seomra" - de Barra

"Níor cuireadh aon airgead ar ais an bhliain seo caite" : EÓhÁ

"Tá an-deighilt idir an Fhoras agus na heagraíocht ro-mhór" - Domhnall Ó Loingsigh

mar gheall ar chúrsaí chadhnra - caithfidh muid ár gclúdach beo a fhágáil anseo - tuilleamh sa pháipéar

Gearchéim earnáil deonach na Gaeilge!

Ráiteas ó Iar-Uachtaráin Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge ar an tSamhail Nua Mhaoinithe atá beartaithe ag Foras na Gaeilge

• Leagan Bearla

Is mian linne, mar Iar-Uachtaráin ar Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge, a bhfuil 24 balleagraíochtaí inti, an ráiteas seo a dhéanamh ag uain atá chomh cinniúnach d’earnáil dheonach na Gaeilge.

Na fíricí

Faoi ghlás!

1. Is cuid fhíorthábhachtach den pholaitíocht dhaonlathach nua-aimseartha í earnáil phobail dheonach bheoga, agus aithnítear seo timpeall na cruinne. I stáit dhaonlathacha éiritheacha, is minic a thugtar cúnamh seachtrach chun rannpháirtíocht sa stát a chinntiú ón tsochaí shibhialta eagraithe, ar nós an chúnaimh a thug an tAontas Eorpach do thíortha iarchumannacha in Oirthear na hEorpa.

2. Tá Gluaiseacht Dheonach na Gaeilge, agus na heagrais a bhaineann léi, nasctha ar bhealach domhain le bunú an Stáit agus leis an bhforbairt a tháinig ina dhiaidh sin ar pholasaithe teanga na tíre ceannasaí. Ní hamháin go raibh na polasaithe seo ceannródaíoch ag an am, ach cuireadh i bhfeidhm iad le linn blianta deacra geilleagracha. Faoi theidil éagsúla, chabhraigh Earnáil Dheonach na Gaeilge leis an Stát chun gnéithe pobalbhunaithe na bpolasaithe sin a chur i bhfeidhm, agus ina ról, atá uathúil don earnáil dheonach, chun ionadaíocht a dhéanamh thar ceann lucht labhartha na Gaeilge agus a mianta siúd a chur faoi bhráid an Stáit. Tá ról níos leithne ag earnáil dheonach na Gaeilge sa tsochaí Éireannach ná mar a léirítear sa téarma “tríú hearnáil”. Go deimhin, nuair a bunaíodh an áisíneacht stáit, nó quango, Foras na Gaeilge, d’fhonn athchothromú a dhéanamh ar ionad na Gaeilge i dTuaisceart Éireann, aistríodh chuig an áisíneacht nua tríd Acht a bunaithe 1999, ó Roinn an Aire a bhí freagrach astu go dtí sin, na feidhmeanna maoinithe i leith ocht gcinn d’eagraíochtaí deonacha, thuaidh agus theas.

3. Is mór idir inné agus inniu, a deir an seanfhocal. Is dócha go bhfuil an Stát sa droch-chaoi chéanna anois is a bhí nuair a tionscnaíodh polasaithe teanga ar dtús tar éis a bhunaithe. Aithníonn an earnáil dheonach státmhaoinithe é seo, agus tá sí sásta freagairt de réir mar a theastaíonn, ach is gá gur trí phróiseas aontaithe rannpháirteach a dhéanfar seo, agus é sin go sonrach sna réimsí polasaithe sin nach ndéanfaidh dochar aimhleasach d’fhorbairt nó do chur chun cinn na Gaeilge ó thuaidh agus ó dheas sa todhchaí. Is gá go mbainfí úsáid as critéir chuí, nuair atá ‘luach ar airgead’ á mheas sna réimsí sóisialta, cultúrtha agus intleachtacha.

4. Is uirlis athraithe thútach atá i bhfreagra na háisíneachta maoinithe, Foras na Gaeilge, agus athrú aontaobhach á bheartú ó bhunmhaoiniú go maoiniú gearrthréimhseach iomaíoch oscailte bunaithe ar thionscadail –
is athrú é seo le himpleachtaí fadtéarmacha a fhágfaidh drochbhail ar an nGaeilge ó thuaidh agus ó dheas.

5. Is léir go raibh freagra na Comhairle Aireachta Thuaidh Theas (Béarla) do mholadh an Fhorais tugtha i bhfolús eolais, toisc nár tugadh deis dóibh siúd is mó a bheidh thíos leis na hathruithe molta seo léiriú ar na himpleachtaí a chur faoi bhráid na Comhairle, bíodh an léiriú sin ó na heagrais bhunmhaoinithe nó uathu siúd a bhaineann leas as saothar na n-eagras.

6. Má tá rath le bheith ar an Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge nó leis an gcur chuige nua i dTuaisceart Éireann, is sa phobal, tríd an bpobal, agus le taithí an phobail a bhainfear seo amach.

7. Bíodh seo déanta d’aon turas nó ná bíodh, is iad iarmhairtí loma na samhla nua maoinithe atá molta ag Foras na Gaeilge ná go mbeidh eagraíochtaí deonacha fadbhunaithe dhícheallacha ligthe i léig.

8. Mar IarUachtaráin ar eagraíocht abhcóideachta ionadaíoch a bunaíodh i 1943, airímid go gcaithfeadh go bhfuil réiteach níos fearr ar an scéal seo ná mar atá á mholadh ag Foras na Gaeilge. Teastaíonn seirbhísí leanúnacha chomh maith le tionscnaimh nua ón nGaeilge agus ó phobail labhartha na teanga, agus tá sé seo tuillte acu. Cuirimid na moltaí a leanas chun cinn, moltaí maoinithe agus moltaí struchtúrtha, i dtreo réiteach a fháil a bheidh inghlactha ag cách.

9. Beidh buiséad de dhíth chun tabhairt faoi na scéimeanna ócáidiúla atá á moladh. B’fhéidir an buiséad sin a roinnt ar bhealaí eile.

9.1 Bealach 1:
Blocbhuiséad áirithe trí bliana a ainmniú do shaothar na n-eagraíochtaí sa phobal agus Comhchoiste a bhunú ar a mbeadh ionadaithe tofa ag na heagraíochtaí agus ionadaithe ainmnithe ag Foras na Gaeilge d’fhonn an bhuiséad sin a riaradh de réir coinníollacha dochta. Shaorfadh Bealach 1 foireann an Fhorais chun obair eile ar son na Gaeilge a bheith ar siúl acu.

9.2 Bealach 2:
I dteannta an bhlocbhuiséid sin, buiséad ar leith a bheith á riaradh ag Foras na Gaeilge féin ar chóras scéimeanna ar bhonn iomaíoch mar atá á dhéanamh acu le scéimeanna eile.

10. Mar chríoch, ní fiúntach comhairliúchán poiblí mar atá beartaithe a thionscnamh ar ábhar chomh tromchúiseach mura bhfuiltear sásta bealaí eile a iniúchadh chomh maith, an status quo ina measc, ar bhonn an daonlathais ar a laghad.
Is é ár moladh struchtúrtha mar sin, ná Grúpa ionadaíoch a bhunú, faoi Chathaoirleacht neamhspleách, chun féidearthachtaí a phlé ionas go dtiocfar ar réiteach comhaontaithe, atá bunaithe ar na fíricí go léir atá ar fáil, le cur faoi bhráid na Comhairle Aireachta Thuaidh Theas.

Is sinne le meas,

Helen Ó Murchú (1995 – 1998) (2010 – 2011)
P.T. Mac Ruairí (2004 – 2010)
Caitríona Ní Cheallaigh (2001 – 2004)
Pádraig Mac Donncha (1998 – 2001)
Liam Mac Mathúna (1992 – 1995)
Pádraig Ó Ceithearnaigh (1987 – 1992)